Tomasz Teofil Klonowski image

Teofil Tomasz Klonowski

ur. 17 maja 1805
zm. 02 października 1876
Edukacja | Muzyka
 
Szkoła Podstawowa im. Kompanii Wilkowskiej Powstańców Wielkopolskich w Wilkowie Polskim

Teofil Tomasz Klonowski

Podstawowe informacje 

Teofil Tomasz Klonowski (Kluniewski) urodził się 17 maja 1805r. w Wilkowie Polskim, umarł 30 września 1876 roku. Nie wiadomo gdzie został pochowany lecz ufundowano tablicę w kościele św. Kazimierza na Śródce.

Rodzice i dzieciństwo Klonowskiego

Jego rodzice to Jan i Rozalia z Janowskich. Z metryki chrztu wynika, że nazwisko ojca Teofila brzmiało Kluniewski. Pochodzenie rodziców jest nieznane, być może ojciec Teofila przybył w okolice Kościana szukając pracy. Teodor Warmiński, wspomina, że Jan Kluniewski był w Wilkowie Polskim nauczycielem i organistą. Klonowscy nie byli bogaci. Ojciec Teofila zmarł gdy on był jeszcze bardzo mały, Rozalia z synem znaleźli się w trudnej sytuacji. Przez to matka wyszła za mąż po raz drugi. Ojczymem Teofila  został Pluciński nauczyciel i organista w Śremie. 

Edukacja

Ojczym Klonowskiego zajął się wychowywaniem i kształceniem pasierba, starannie rozwijając jego muzyczne zainteresowania. Prawdopodobnie Teofil od 13 do 16 roku życia pełnił funkcje organisty w kościele franciszkańskim w Śremie. Miał zbyt mało pieniędzy by uczyć się w preparandzie (czyli instytucji przygotowującej kandydatów do seminarium nauczycielskiego); więc przygotowywał się sam, korzystał wówczas z pomocy ojczyma i księdza. Teofil zaoszczędził nieco pieniędzy i w latach 1821-1825 uczył się w Seminarium w Poznaniu.  Potem z powodów finasowych przerwał naukę i pracował jako nauczyciel domowy. W latach 1826 - 1830 kontynuował naukę w Instytucie Aythe'a.

Praca

1 lutego 1828 roku podjął prace w szkole elementarnej przy para­fii Marii Magdaleny. Pracował tam 7 lat. W czasie pracy poznał i zrozumiał problemy i niedoskonałości szkolnictwa. Trudna sytuacja oświaty w Poznaniu sprawiła, że Teofil w 1833 roku wydał podręcznik dla polskich dzieci po niemiecku "Deustche Leselehle fur Kinder polnischer Abkunft". W tym samym roku rozpoczął pracę organisty w Kolegiacie Marii Magdaleny w Poznaniu. Do 1835 roku pełnił tam dwie funkcje - organisty i preceptora. 17 października 1836  Klonowski,  został  organistą i nauczycielem  przy Królewskim Seminarium Nauczycielskim w Paradyżu do 1 lipca 1847 roku. Po powrocie do Poznania Klonowski zaangażował się w ży­cie spo­łeczne i kulturalne miasta. Prowadził działalność pedago­giczną, wydawniczą, kompozytorską i dyrygencką. W 1848 dzięki organizowanym przez niego koncertom powstało towarzystwo "Harmonia" łaczące muzykę i dramat. Celem towarzystwa było staranie o podnie­sienie śpiewu, szczególnie śpiewu czworogłosowego. Do Harmonii oprócz Teofila należał też Bole­sław Dembiński. Prorektorami byli: Tytus  Działyński, Roger  Raczyński i ks. Przyłuski.Przedstawienia i ćwiczenia odbywały się w pałacu Działyńskiego, a Raczyński zapewnił instrumenty. W początkach lutego 1849 roku Teofil Klonowski i Maciej Dem­biński doprowadzili do stworzenia szkoły muzycznej, kształ­cącej specjalistów dla potrzeb wydziału muzycznego „Harmonia”. Pierwszy koncert Harmonii miał miejsce 5 listo­pada 1849 roku. Polacy mogli się tam uczyć: śpiewu, gry na instrumentach drew­nia­nych i dętych blaszanych za darmo. Przez władze pruskie Towa­rzystwo w 1852 roku zostało rozwiązane. Kiedy działał w „Harmonii” Teofil zaan­gażował się też w działalność Polskiego Stowarzyszenia Pedagogicz­nego, powołanego 11 września 1848 roku, które w roku 1849 zmieniło nazwę na Centralne Polskie Stowarzyszenie Pedagogiczne. Stowarzyszenie zajmowało się podniesiem poziomu edukacji w szkołach. Pracował w seminarium nauczycielskim , które kształciło polskich nauczycieli budząc w nich uczucia patriotyczne. Niemcy, którzy obawiali się, że Seminarium jest zagrożeniem dla ówczesnych władz  ograniczyli jego działalność i przenieśli je do Rawicza.  

Życie osobiste

Niestety o życiu osobistym Teofila nie zachowało się wiele informacji. 5 lipca 1828 roku w Kole­giacie Marii Magdaleny w Poznaniu Teofil Klonowski wziął ślub z Marią Dziorobek. Zamiesz­kali w Po­znaniu na Grobli. Rok później – 3 kwietnia 1829 roku - urodził się ich syn - Teofil Franciszek. Córka Klo­nowskich – Pul­cheria Marianna - przyszła na świat 17 lipca 1830 roku i zmarła miesiąc po narodzeniu.

Książki Klonowskiego

Teofil napisał wiele książek, m.in. śpiewnik "Szczeble do Nieba", podręcznik dla polskich dzieci po niemiecku "Deutsche Leselehle fur Kinder polnischer Abkunft", "Zbiór pieśni i pio­sneczek szkolnych” oraz zeszyty „Zbiór pieśni z melo­diami”. 

Najbardziej znane utwory Klonowskiego

Gaude Mater Polonia w wykonaniu Chóru Mieszanego "Cantores Veiherovienses" z Wejherowa.

"Bracia Patrzcie Jeno" w wykonaniu Tomasza Flasza, Chóru Kameralnego KameLeon Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie

Znaczenie postaci

Teofil Tomasz Klonowski przygotował do druku ogromną liczbę pieśni liturgicznych i społecznych a opracowanie Gaude Mater Polonia wykonują chóry na całym świecie. Krystyna Winowicz opublikowała w miesięczniku "Muzyka" artykuł poświęcony Teofilowi Tomaszowi Klonowskiemu i określiła go tam jako znakomitego nauczyciela, muzyka, kompozytora "zbieracza polskiej muzyki ludowej". Dziś niestety on sam jest mało znany, pomimo swoich dokonań. Dlatego sądzimy, że warto promować jego i jego dzieła. Niech Polska pozna Teofila Tomasza Klonowskiego.

Bibliografia

Wszystkie informacje znaleźliśmy w książce Beaty Kamińskiej "Teofil Tomasz Klonowski śpiewnik Szczeble do nieba" Studium źródłoznawczo-muzykologiczne.

Autorzy

Zespół projektowy pod opieką i n (nauczyciel73) w składzie i n (uczen772), i n (uczen773), i n (uczen774), i n (uczen775), i n (uczen788), i n (uczen789)

Kalendarium:

  • 17.0 ― data urodzenia
  • 01.0 ― Rozpoczęcie nauki w S...
  • 03.0 ― Zakończenie nauki w S...
  • 02.0 ― Teofil podjął kształc...
  • 05.0 ― Ślub z Marią Dziorobe...
  • 03.0 ― Teofil został ojcem
  • 17.0 ― Teofil po raz drugi z...
  • 01.0 ― Rozpoczęcie pracy w K...
  • 02.0 ― Wydano jego podręczni...
  • 04.1 ― Klonowski rozpoczął r...
  • 01.0 ― Został członkiem gro...
  • 01.0 ― Rozwiązanie umowy o p...
  • 01.1 ― Powstanie pierwszego ...
  • 02.1 ― data śmierci

Zobacz też: