Marcin Nadobnik image

prof. Marcin Nadobnik

 
 
 
 
Szkoła Podstawowa im. Kompanii Wilkowskiej Powstańców Wielkopolskich w Wilkowie Polskim
"Marynkarze" z 1905 r

Chrzciny Wandy

Dyplom

Dyplom

Fragment listy abiturientów GMM z 1905

Marcin Nadobnik

Marcin z rodziną

Rynek

Syn Marcina Nadobnika

Wiersz syna cz 1

Wiersz syna cz 2

Wiersz syna maszynopis cz 1

Wiersz syna maszynopis cz 2

Wspomnienia jeńców

Wspomnienie oflag

Zastawienie szkód wojenych

doktorat

oflag 3

oflag 4

oflag 5

szkoły dla mniejszości polskich

21

Prof. Marcin Nadobnik

Rodzina i pochodzenie

Profesor Marcin Nadobnik ur. się 9 listopada 1883r. w Wielichowie. Rodzice jego Jan Nadobnik i Weronika z Krajewskich, prowadzili niewielkie gospodarstwo rolne. W 1911r. ożenił się z Bronisławą Kaczorowską. Z zawodu była ona nauczycielką. W 1913r. urodził im się syn, Kazimierz. Prof. Nadobnik miał tez trzy wnuczki: Wandę, Zofię(która zginęła w wypadku samochodowym)oraz Małgorzatę.

Wykształcenie

W roku 1896  Profesor Marcin Nadobnik rozpoczął naukę w Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu.W 1905 r. zdał maturę po czym wyjechał do Krakowa.Tam studiował na wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Rok później przeniósł się do Berlina a potem na Uniwerytet w Gryfii. Dwa lata później we Lwowie uzyskał doktorat z filozofii i statystyki. W 1946 r. otrzymał nominację na profesora zwyczajnego.

Przed II wojną światową

””W 1909 r. pojechał do Lwowa. Był tam pracownikiem naukowym w Krajowym Biurze Statystycznym, którym kierował wówczas prof. Józef Buzek (stryj premiera Buzka). Marcin Nadobnik poznał tam również swoją żonę Bronisławę, z którą miał jednego syna. W 1919 r. przeprowadził się do Warszawy, gdzie pracował w Głównym Urzędzie Statystycznym, którego był współorganizatorem. Tego samego roku powrócił do Wielkopolski. W 1920 r. Marcin Nadobnik zorganizował Katedrę Statystyki na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego i został jej kierownikiem. Pracował tam do wybuchu II wojny Œświatowej. Był jednym z organizatorów Wyższej Szkoły Handlowej w utworzonej w 1926 w Poznaniu. W 1938r. została ona przekształcona w Akademię Handlową.

Podczas II wojny światowej

W 1939r. Marcin Nadobnik został przesiedlony z Poznania do Warszawy przez Niemców. Objął tam stanowisko kierownika Biura Statystycznego Ubezpieczalni Społecznej, wykładał też na tajnym Uniwersytecie Ziem Zachodnich. Z dwoma innymi profesorami tego Uniwersytetu przygotował program seminarium statystycznego i przekazał go swojemu synowi, który był wówczas w niemieckim obozie jenieckim. W 1942r. w tymże obozie zostały zorganizowane studia uniwersyteckie. Kazimierz Nadobnik przeprowadził tam spis jeńców, dzięki czemu zebrano o obozie różne dane statystyczne. Po powstaniu warszawskim prof. Nadobnik trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie a w 1945r. wrócił do Poznania i objął kierownictwo Katedry Statystyki na Uniwersytecie Poznańskim.

Po II wojnie światowej

W roku 1946 został nominowany na profesora, do roku 1950 wypromował dziewięciu doktorów. Po założeniu Polskiego Towarzystwa Statystycznego (PTS) w 1937r. prof. Nadobnik wszedł w jego skład. Po II wojnie światowej działalność Profesora Marcina Nadobnika osłabła, związane to było z większym zaangażowaniem w pracę dydaktyczno-organizacyjną. Zauważył on wówczas brak materiałów do nauczania statystyki i napisał skrypt uniwersytecki "Statystyka praktyczna" w 1947 roku. Syn profesora, Kazimierz został aresztowany 22 lipca 1950r. a następnie skazany za przekonania i działalność polityczną na 13 lat. Kare odbywał na początku w Warszawie a następnie we Wronkach i we Wrocławiu. Z więzienia zwolniono go w 1956r.

Śmierć

Wydarzenia związane z aresztowaniem syna profesora Nadobnika wpłynęły źle na  jego zdrowie i prace. Przestał  pracować, zrezygnował z kierowania Katedrą Statystyki i przeszedł na emeryturę.  Ostatnie spotkanie profesora Nadobnika z synem odbyło się we Wronkach  29 grudnia 1953 roku. Dwa dni później zmarł z powodu wylewu krwi do mózgu w Poznaniu. Profesor Marcin Nadobnik został pochowany na cmentarzu w  Wielichowie w grobie rodziców.

Znaczenie postaci

Profesor zawsze czuł się Wielkopolaninem. Jak wspomina Wanda Nadobnik, jego wnuczka: "W naszym domu w Poznaniu zawsze mieszkał ktoś z Wielichowa czy okolic: albo się uczył albo studiował. Wszystkie pieniądze, które dziadek zarobił to wszystko szło tu, w Wielkopolskę".Był oszczędny,gospodarny i skromny. Kupił dwór w Prochach który chciał przekształcić w Uniwersytet Ludowy. Nadobnikowie nabyli też fabrykę kilimów, dając zatrudnienie 100 kobietom z Wielichowa i okolic. Wykładał na Uniwersytecie Poznańskim. Był autorem pierwszego podręcznika do statystyki "Statystyka badawcza". Nadobnik był inicjatorem poznańskiej szkoły demograficznej. Podczas wojny udzielał się między innymi w konspiracyjnym tajnym nauczaniu.

Publikacje Marcina Nadobnika

Opublikowany dorobek naukowy prof. Marcina Nadobnika obejmuje kilkadziesiąt prac:

"Przyszły spis ludności" (1910); "Szkoły dla mniejszości polskich" (1910); "Najważniejsze wyniki spisu ludności i spisu zwierząt domowych" (1911); "Przysiółki w Galicji Wschodniej" (1911); "Ludność Galicji w 1910 r." (1912); "Materiały statystyczne do reformy sejmowej ordynacji wyborczej" (1912); "Podatki bezpośrednie w Galicji przypisane na rok 1910" (1912); "Die Finanzen der Bezirkvertretungen Statistisches Jahrbuch der autonomischen Landesverwaltung" (1914); "Stan koni, bydła rogatego i trzody chlewnej w Galicji w I półroczu 1916r." (1917); "Obszar i ludność b. dzielnicy pruskiej" (1921); "Spis ludności" (1921); "Wyniki spisu ludności" (1922); "Ludność Polski" (1922); "Ludność Polski według ostatniego spisu uwzględnieniem statystyki narodowościowej w okręgach wyborczych" (1922); "Przesiedlenie Niemców w Poznańskiem" (1923); "Rozsiedlenie Niemców w Poznańskiem" (1926); "Liczba Niemców w Polsce Zachodniej" (1927); "Obszar ludności Polski" (1929); "Powojenny rozwój ludności" (1930); "Ludność Polski w 1931 r." (1932); "Wyludnianie się wsi wielkopolskiej" (1937); "Problem niemiecki na Ziemiach Zachodnich" (1933); "Niemcy w województwach zachodnich w świetle spisu ludności z r. 1931" (1933); "Statystyka praktyczna" (1947).

Bibliografia

Wielkopolski Konkurs : " Statystyka mnie dotyka" Autor : dr Kazimierz Kruszka, 31 marca 2010r. Poznań

Opracowanie biografi Marcina Nadobnika Autorstwa dr Kazimierz Kruszki

ZASŁUŻENI STATYSTYCY WIELKOPOLSCY- Poznań, 19 listopada 2013r. Autor: dr Kazimierz Kruszka

Statystycy Polscy Warszawa, 2012r. Wykonali Zespół Redakcyjny: Wojciech Adamczewski,Jan Berger, Kazimierz Kruszka,Mirosław Krzyśko(przewodniczący),Bożena Łazowska.

" Wieści Wielichowskie", Artykuł Zjazd Nadobników, str.7 Autor Ewa Wail.

" Wieści Wielichowskie", Artykuł Marcin Nadobnik, str.6  Autor Tadeusz Jąder.

Cytaty:

  • „Ja jestem urodzona po ...”
  • „Ja przede wszystkim pr...”

Zobacz też:

  • >